Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu
Her çocuk ara sıra hareketsiz oturmakta veya dikkatini vermekte zorlanır. Ama Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (ya da DEHB) olan çocuklar için, bu davranışlar ev ve okul hayatını zorlaştırıcı hale getirerek sık sık ortaya çıkmaktadır. DEHB çocukların davranışlarını kontrol etmelerini zorlaştıran bir bozukluktur. Bu çocukların çok çabuk canları sıkılabilir veya sık sık huzursuzlanırlar. Düşüncelerini düzenlemek veya sıralarını beklemek onlar için olağan dışı olarak zor olabilir. Sınıfta veya diğer aile ve arkadaş toplantılarında huzur bozucu olabilirler.
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) aşırı hareketlilik, kısa dikkat süresi ve ataklıkla (yetersiz dürtü kontrolü) karakterize bir bozukluktur.
Dikkatini ayrıntılara verememe, okul ödevlerinde, derslerde ve diğer etkinliklerde dikkatsizce hatalar yapma, dikkatin dağılması, verilen işin-görevin tamamlanamaması, oyuncak ve eşyaların kaybedilmesi, dikkatin dış uyaranlarla çok kolay dağılması, unutkanlık, kendisiyle konuşulduğunda dinlemiyormuş gibi hissedilmesi belirtilerini içerir.
Dikkat eksikliği, dikkat suresinin ve yoğunluğunun bireyin yaşına göre daha az olması durumudur. Bu sorunu taşıyan kişiler belirli bir noktaya odaklanmakta güçlük çekerler ya da dikkatleri kolayca dağılır. Dikkat süresi ve yoğunluğu, her yaşta farklıdır. Beş-altı yaşlarındaki bir çocuk için normal kabul edilebilecek dikkat süresi, on iki yaşındaki bir çocuk için kısadır. Bu nedenle her birey kendi yaş dilimi içinde değerlendirilmelidir.
DEHB başlıca üç tip alanda bozukluğa sebep olur.
Dikkatsizlik
Bu durumda, çocuk;
- tek bir şeye odaklanmakta zorlanır
- çok kolay sıkılır
- işleri tamamlamakta ve düzenlemekte zorlanır
- sık sık bir şeyleri unutur veya kaybeder
- sıklıkla dikkatsiz hatalar yapar
Hiperaktivite
Bu durumda, çocuk;
- her zaman “hareket halindedir”.
- Sık sık kıvranır veya huzursuzlanır
- Sık sık eşyaların çevresinde koşar veya tırmanır
- Durmaksızın konuşur
- Düzenli olarak bir ada birçok şey yapmaya çalışır
Dürtüsellik
Bu koşullarda ise çocuk;
- düşünmeden davranır.
- Uygun olmayan ifadeler bağırır
- Diğer çocukların oyuncaklarını ellerinden alır
- Sıra almak istemediğinde kavga çıkartır.
DEHB’nin türleri
DEHB- dikkatsiz
Çocuk dikkat vermede zorluk yaşar.
DEHB- hiperaktivite- istem dışı hareket
Çocukta hiperaktivite/istem dışı hareket belirtileri vardır.
DEHB- kombine
Çocuk dikkatsizdir ve hiperaktif/istem dışı davranır.
Gerekli yardımı görmezse, DEHB’nin çocuğun öz saygısında, arkadaş ilişkilerinde iş ve okul yaşantısında başarılı olması üzerinde uzun vadeli etkileri olabilir.